Абай мұрасы – жаһандық кеңістікте

Абай күні қарсаңында еліміздің мәдени өмірінде айтулы жаңалық орын алды. Облыстық Абай атындағы әмбебап кітапханасының сирек қорын сақтау, қалпына келтіру және цифрландыруға бағытталған маңызды жоба Мәдени мұраны сақтауға арналған АҚШ Елшілері қоры (Ambassadors Fund for Cultural Preservation – AFCP) бағдарламасының жеңімпазы атанды. Бұл бастама – ұлы ақынның мұрасын әлемдік деңгейде зерттеп, халықаралық ғылыми-мәдени кеңістікте кеңінен таныту жолындағы айрықша қадам.

Бұл халықаралық жетістіктің тарихи тамыры тереңде жатыр. Атап айтқанда, жоба белгілі америкалық зерттеуші, жазушы әрі журналист Джордж Кеннанның Семейге сапарымен тығыз байланысты.

• 1885 жылы Семейге келген ол Абай пайдаланған кітапханаға арнайы барып, ондағы кітап қорымен жақынынан танысқан.

• Кейін өз еңбектерінде Абай Құнанбайұлы туралы жазып, қазақтың ұлы ойшылының есімін ағылшынтілді оқырманға таныстырған алғашқы шетелдік зерттеушілердің бірі болды.

Бүгінгі таңда жүзеге асырылып жатқан бұл жоба – осыдан ғасырдан астам уақыт бұрын басталған екі ел арасындағы рухани байланыстың заманауи жалғасы.

Кітапхананың сирек қорын сақтап қалуға бағытталған кешенді жоба бірнеше маңызды бағытты қамтиды:

• Консервация және реставрация: Қолжазбалар мен көне басылымдарды тозудан қорғап, физикалық тұтастығын қалпына келтіру.

• Цифрландыру: Құнды кітаптар мен құжаттарды сапалы цифрлық форматқа көшіру.

• Мазмұндық басымдық: Абайдың өмірі мен шығармашылығына қатысты баға жетпес мұралар, сондай-ақ ақын оқыған сирек басылымдар ерекше назарға алынады.

Аталмыш гранттық жобаның жүзеге асуы өңірлік деңгейден асып, үлкен стратегиялық мәнге ие. Оның басты нәтижелері төмендегідей:

1. Ұзақ мерзімді сақталу: Ұлттық мұраның тозбай, ұрпақтан-ұрпаққа сақталуына кепілдік беріледі.

2. Ғылыми айналым: Отандық және шетелдік зерттеушілер үшін түпнұсқа деректерге қолжетімділік артады.

3. Жаһандық қолжетімділік: Цифрланған сирек қоймалар халықаралық ғылыми кеңістікке жол ашып, әлемнің кез келген нүктесінен оқуға мүмкіндік береді.

Абай күні қарсаңында қол жеткізілген бұл жетістік – тарихи-мәдени мұраны заманауи технологиялар арқылы түлетудің және әлемдік өркениетке ұсынудың жарқын үлгісі.