Қауіпті жабық топтарға тартылуды болдырмайтын қауіпсіз қарым-қатынас мәдениеті
Қазіргі ақпараттық қоғамда адамдар арасындағы қарым-қатынас тек отбасында, оқу орнында немесе жұмыс орнында ғана емес, интернет кеңістігінде де қалыптасуда. Әлеуметтік желілер мен мессенджерлердің кең таралуы адамдардың байланыс мүмкіндігін арттырғанымен, түрлі деструктивті және радикалды топтардың да өз қатарын толықтыруына жағдай жасап отыр. Мұндай ұйымдар көбіне жабық чаттар, құпия топтар мен жеке хат алмасу арқылы адамдарды өз ықпалына тартуға тырысады. Сондықтан қауіпсіз қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыру бүгінгі қоғам үшін маңызды міндеттердің бірі.
Сарапшылардың пікірінше, радикалды идеяларды насихаттайтын топтар көбіне жастарды, өмірлік тәжірибесі аз азаматтарды және әлеуметтік қиындықтарға тап болған адамдарды нысанаға алады. Олар алғашында діни білім беру, рухани қолдау көрсету немесе достық қарым-қатынас орнату секілді бейтарап көрінетін ұсыныстармен жақындасады. Кейін біртіндеп адамның көзқарасына ықпал етіп, оны қоғамнан оқшаулауға әрекет етеді.
Елімізде соңғы жылдары діни экстремизмнің алдын алу бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатыр. Мемлекеттік органдардың мәліметтеріне сәйкес, құқық қорғау құрылымдары мен ақпараттық-түсіндіру топтары жыл сайын мыңдаған азаматпен профилактикалық кездесулер өткізіп келеді. Бұл қоғамда радикалды идеологиялардың таралу қаупі әлі де өзекті екенін көрсетеді.
Қауіпті жабық топтардың негізгі белгілерінің бірі — ашықтықтың болмауы. Мұндай ортада мүшелерден сыртқы ақпарат көздеріне сенбеу талап етіледі, жақындарымен қарым-қатынасты шектеуге шақырылады және топ жетекшісінің пікірін абсолютті ақиқат ретінде қабылдау міндеттеледі. Ал дәстүрлі ислам діні білім алуда ашықтықты, ақылмен ойлануды және сенімді дереккөздерге жүгінуді насихаттайды.
Мәселен, әлеуметтік желіде өзін «дін үйретуші» ретінде таныстырған белгісіз адам жасөспірімді жеке чатқа шақырып, тек өз материалдарын тыңдауды ұсынуы мүмкін. Біраз уақыттан кейін ол ресми діни мекемелерге сенбеуге, қоғамнан алшақтауға үндей бастайды. Бұл қауіпті ықпалдың алғашқы белгілерінің бірі. Осындай жағдайда адамның ақпаратты тексеріп, білікті мамандардан кеңес алуы маңызды.
Қауіпсіз қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыру үшін бірнеше қағиданы ұстану қажет. Біріншіден, кез келген діни немесе қоғамдық ақпараттың қайнар көзін тексеру керек. Екіншіден, белгісіз адамдардың күмәнді шақыруларына сақтықпен қараған жөн. Үшіншіден, отбасы мүшелерімен және достармен тұрақты байланыста болу маңызды. Төртіншіден, ресми діни мекемелер мен білікті теологтардың пікіріне жүгіну қажет.
Дін адамдарды байыптылыққа, өзара құрметке және қоғамдық келісімге шақырады. Дәстүрлі діни құндылықтар адамды қоғамнан оқшаулауға емес, керісінше жақындарымен жақсы қарым-қатынас орнатуға үндейді. Сондықтан салауатты діни білім мен қауіпсіз қарым-қатынас мәдениеті жастарды жалған діни ағымдар мен қауіпті жабық топтардың ықпалынан қорғаудың ең тиімді жолдарының бірі.
