Таяу Шығыстағы қақтығыс теңгеге қалай әсер етуі мүмкін?
Таяу Шығыстағы әскери қақтығыстың ушығуы әлемдік нарықтағы тұрақсыздықты күшейтіп, түрлі экономикалық тәуекелдерді арттыруы мүмкін. Дегенмен мұнай бағасының жоғары деңгейде сақталуы Қазақстан экономикасы мен ұлттық валютаға белгілі бір деңгейде оң әсер етуі ықтимал.
Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, Қазақстан экономикасы мұнай бағасына айтарлықтай тәуелді. Елдің экспорттық табысының шамамен 50 пайызы, ал мемлекеттік бюджет кірісінің 30 пайызы мұнай секторымен байланысты қалыптасады. Сондықтан мұнай бағасындағы өзгерістер теңге бағамына да әсер етеді.
Егер Таяу Шығыстағы қақтығыс салдарынан мұнай бағасы жоғары деңгейде сақталса, бұл Қазақстан үшін қосымша экспорттық табыс әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайда нарықта шетел валютасының ұсынысы артып, теңгенің тұрақтылығына ықпал етуі ықтимал.
Сонымен қатар мұнай қымбаттаған кезде мұнай-газ секторындағы экономикалық белсенділік те артады. Бұл өз кезегінде жалпы ішкі өнімнің өсіміне әсер етіп, Ұлттық қор мен бюджетке түсетін кірістердің көбеюіне мүмкіндік береді. Алайда мұндай өзгерістер бірден байқалмайды, себебі мұнай жеткізуге арналған келісімшарттар алдын ала жасалады.
Ұлттық банк басшысы бұл жағдайдың көп жағдайда мұнай бағасының қанша уақыт жоғары деңгейде сақталатынына және әскери қақтығыстың ұзақтығына байланысты екенін атап өтті. Егер мұнай бағасы ұзақ уақыт жоғары болса, экспорттық түсім артып, теңгенің тұрақтылығына ықпал етуі мүмкін.
Дегенмен кез келген әскери қақтығыс әлемдік экономика үшін теріс фактор болып саналады. Қаржы нарықтарындағы белгісіздік инвесторларды қауіпсіз активтерге, соның ішінде долларға көбірек назар аударуға итермелеуі мүмкін. Бұл жағдай теңгеге қысым түсіруі ықтимал.
Соған қарамастан, Ұлттық банк қазіргі уақытта теңге бағамының айтарлықтай әлсіреуіне нақты себеп байқалмайтынын және жақын кезеңде ұлттық валюта шамамен қазіргі деңгейінде сақталуы мүмкін екенін мәлімдеді.
