Ата-анаға кеңес
Қазіргі қоғамда бала тәрбиесі бұрынғыдан әлдеқайда күрделі. Ақпараттық кеңістік кеңейді, интернет пен әлеуметтік желілер әр баланың қолында. Соның ішінде дінге қатысты түрлі көзқарастар мен түсініктер де еркін таралуда. Өкінішке қарай, олардың бәрі бірдей дұрыс емес. Кейбірі дәстүрлі құндылықтарға қайшы келетін, адам санасын өзгертуді көздейтін жат ағымдардың идеологиясы болуы мүмкін. Мұндай жағдайда ата-ананың рөлі ерекше маңызға ие.
Ең алдымен, бала мен ата-ана арасындағы сенімді қарым-қатынас басты қорған екенін ұмытпаған жөн. Егер бала өз ойын, сұрағын ашық айта алса, ол күмәнді ақпаратты сырттан іздемейді. Керісінше, үй ішінде талқылап, дұрыс жауап алуға тырысады. Сондықтан ата-ана баланың сұрағын елемей қалдырмай, сабырмен, түсінікті тілде жауап беруге дағдылануы қажет.
Дін тақырыбынан қашқақтау да дұрыс шешім емес. Көп ата-ана бұл мәселені күрделі деп қабылдап, баламен сөйлеспеуді жөн көреді. Алайда бала бәрібір қызығушылық танытады. Сол себепті дінді бірге үйрену, сенімді әрі ресми дереккөздерге сүйену маңызды. Қазақстандағы дәстүрлі діни бағыттар мен ұлттық құндылықтардың байланысын түсіндіру баланың дұрыс бағдар алуына көмектеседі.
Баланы сыни ойлауға үйрету де аса маңызды. Жат ағымдардың негізгі тәсілі адамдарды біржақты ойлауға итермелеу. Олар «тек біз ғана дұрыс жолдамыз» деген ұстанымды алға тартады. Мұндай ықпалға түспеу үшін бала кез келген ақпаратты саралап, сұрыптай алуы керек. Ақпараттың қайдан келгенін, оның дәлелі бар-жоғын, басқа көзқарастардың бар екенін түсіну қауіптің алдын алады.
Сонымен қатар ата-ана баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге назар аударғаны жөн. Егер бала бұрынғы ортасынан алыстап, тұйықталып, өз пікірін ғана дұрыс деп санай бастаса, бұл дабыл белгісі болуы мүмкін. Мұндай жағдайда қысым көрсету немесе тыйым салу емес, керісінше, түсіністікпен сөйлесу маңызды.
Интернетті толық шектеу де тиімді әдіс емес. Бұл баланың жасырын әрекет етуіне әкелуі мүмкін. Оның орнына ата-ана баламен бірге ақпаратты талқылап, қандай контенттің пайдалы, қайсысының зиян екенін түсіндіруі қажет. Бақылау — сенімге негізделгенде ғана нәтиже береді.
Ұлттық тәрбие мен дәстүрді нығайту да үлкен рөл атқарады. Дін мен дәстүр бір-біріне қарсы емес, керісінше, үйлесімді ұғымдар екенін бала санасына сіңіру қажет. Үлкенге құрмет, кішіге ізет, сабыр мен мейірім дұрыс діни түсініктің негізі.
