Референдум күні – қалай дауыс береміз?

15 наурызда өтетін республикалық референдум – азаматтардың мемлекет үшін маңызды мәселелер бойынша өз ұстанымын білдіретін негізгі конституциялық құқықтарының бірі. Осыған орай Орталық референдум комиссиясы дауыс беру тәртібіне қатысты ресми мәлімдеме жасап, процестің нақты регламентпен және бірнеше кезең арқылы өтетінін түсіндірді.

Референдумға кімдер қатыса алады?

Қазақстан Республикасының 18 жасқа толған әрбір азаматы референдумға қатысуға құқылы. Азаматтар тіркелген мекенжайы бойынша учаскеге бекітіліп, арнайы тізімге енгізіледі.

Дауыс беру күніне дейін әр азамат өз деректерін тексеріп, қателік анықталған жағдайда учаскелік комиссияға жүгініп, түзету енгізе алады.

Есептен шығару куәлігі

Егер азамат дауыс беру күні өз учаскесінде бола алмаса, алдын ала есептен шығару куәлігін ала алады. Бұл құжат басқа учаскеде дауыс беруге мүмкіндік береді.

Куәлік жеке куәлікті көрсету арқылы белгіленген мерзімде беріледі және бір рет қана рәсімделеді.

Үйден дауыс беру мүмкіндігі

Денсаулығына немесе өзге де себептерге байланысты учаскеге келе алмайтын азаматтар үшін үйден дауыс беру қарастырылған. Ол үшін алдын ала жазбаша өтініш беру қажет. Комиссия мүшелері арнайы тасымалданатын жәшікпен барып, дауыс беруді құпия түрде ұйымдастырады.

Дауыс беру қалай өтеді?

Референдум күні барлық учаскелер нақты уақыт кестесіне сәйкес жұмыс істейді.

I кезең – Учаскені ашу

Таңғы сағат 06:00-де комиссия жұмысы басталады. Бұл уақытта жәшіктер тексеріліп, пломбыланады, бюллетеньдер дайындалады, ал ашылу рәсіміне байқаушылар мен БАҚ өкілдері қатыса алады.

II кезең – Дауыс беру

Сағат 07:00-ден 20:00-ге дейін азаматтар дауыс береді. Процесс келесі тәртіппен жүзеге асады:

– жеке куәлік көрсетіледі;

– тізім бойынша тексеріледі;

– бюллетень беріледі;

– арнайы кабинада таңдау жасалады;

– бюллетень жәшікке салынады.

Әр азамат тек бір рет дауыс береді, ал дауыс беру құпия түрде өтеді.

III кезең – Дауыстарды санау

Сағат 20:00-де учаске жабылып, бірден дауыстарды санау басталады. Пайдаланылмаған бюллетеньдер жойылып, барлық дауыс есепке алынады.

IV кезең – Нәтижелерді рәсімдеу

Санау аяқталған соң комиссия хаттама толтырып, оны аумақтық комиссияға жолдайды. Нәтижелер ресми түрде бекітіледі.

Қорытындылай келе, референдумдағы дауыс беру процесі ашықтық пен заңдылық қағидаттарына негізделген. Әр азаматтың дауысы – ел болашағына әсер ететін маңызды таңдау.