Абай облысындағы құрылыс: «Халықтық құрылыс» бастамасы өңірге қандай мүмкіндік береді?
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2026 жылғы Қазақстан халқына Жолдауында елдегі инфрақұрылымды жаңғыртуға ерекше басымдық берілді. Президент ұсынған «Халықтық құрылыс» бастамасы алдағы жылдары әлеуметтік нысандарды көбейтіп қана қоймай, өңірлердің даму қарқынына да ықпал етпек. Бұл тұрғыда Абай облысы үшін құрылыс саласының маңызы айрықша.
2026 жылғы 28 қазанда жарияланған Жолдауда Президент Қазақстанды ауқымды құрылыс алаңына айналдыру қажеттігін айтты. Оның ішінде мектептер, ауруханалар, спорт және мәдениет нысандары, жолдар мен инженерлік желілерді салу және жаңғырту міндеті бар.
Осы мақсатта 2029 жылдың соңына дейін Ұлттық қордан шамамен 6,5 трлн теңге бөлу көзделген. Ал 2026 жыл мен 2027 жылдың алғашқы екі айында әлеуметтік жобаларды іске қосуға 1,5 трлн теңге қарастыру тапсырылды. Сонымен қатар 2027 жылды Жалпыхалықтық ауқымды құрылыс жылы деп жариялау ұсынылды.
Бұл бастама әсіресе инфрақұрылымдық қажеттілігі жоғары өңірлер үшін маңызды. Абай облысында да әлеуметтік нысандарды көбейту, тұрғын үй құрылысын дамыту және инженерлік желілерді жаңарту бағытында бірқатар жоба жүзеге асырылып жатыр.
Құрылыс қарқыны: өңірдегі нақты көрсеткіштер
Ұлттық статистика бюросының дерегіне сүйенсек, 2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында Абай облысында орындалған құрылыс жұмыстарының көлемі 240,4 млрд теңгені құраған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11,5 пайызға жоғары.
Осы кезеңде пайдалануға берілген тұрғын үйлердің жалпы ауданы 173,1 мың шаршы метрге жетіп, 8,3 пайызға өскен. Оның ішінде көппәтерлі тұрғын үйлердің үлесі – 108,3 мың, жеке тұрғын үйлердің үлесі 64,9 мың шаршы метрді құрады.
Бұл көрсеткіштер өңірдегі құрылыс саласының экономикалық белсенділігін аңғартады. Дегенмен құрылыс көлемінің өсуі тұрғындардың баспанаға, сапалы әлеуметтік нысандарға және қолайлы инфрақұрылымға деген сұранысы толық өтелді дегенді білдірмейді.
35 млрд теңгенің әлеуметтік жобалары
Абай облысының әкімі Берік Уәлидің мәліметінше, қазіргі уақытта өңірде бюджет қаражаты есебінен жалпы құны 35 млрд теңгені құрайтын 28 әлеуметтік нысанда құрылыс және жөндеу жұмыстары жүргізілуде.
Сонымен қатар Семей қаласында «Абайға құрмет» акциясы аясында бірқатар маңызды жоба қолға алынған. Олардың қатарында шығармашылық орталығы, медиаорталық, дене шынықтыру-сауықтыру кешені, инклюзивті спорт кешені, үстел теннисі орталығы, Жекпе-жек сарайы және Достық үйі бар.
Облыс орталығында BINOM мектебінің құрылысы басталды. Алдағы жылдары Семейде жаңа театр, облыстық аурухана және балалар ауруханасын салу жоспарланған. Бұдан бөлек, Шугаев пен Сәтбаев көшелерінің қиылысында жолайрық салу, Ертіс өзені арқылы өтетін аспалы көпірді күрделі жөндеуден өткізу көзделген.
Ауылдық елді мекендерде де білім беру және денсаулық сақтау нысандары, жүзу бассейндері мен спорт кешендері салынуда.
Басты мәселе – құрылыс сапасы мен мерзімі
Құрылыс саласындағы негізгі көрсеткіш тек жаңа нысандардың санымен өлшенбеуі керек. Олардың сапасы, қауіпсіздігі, белгіленген мерзімде аяқталуы және халыққа нақты пайда әкелуі де маңызды.
Бұл бағытта өңірде бақылау жұмыстары жүргізіліп келеді. 2026 жылғы 4 қыркүйектегі мәлімет бойынша, облыста 2025–2026 жылдары әзірленген 276 жобалық-сметалық құжаттама болған. Оның 198-і сараптаманың оң қорытындысын алған. Сол уақытта 34 жоба бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізіліп, 11 нысан пайдалануға қабылданған.
Құрылыс сапасын бақылау мақсатында жыл басынан бері 113 тексеру жүргізіліп, нәтижесінде 93,7 млн теңге көлемінде айыппұл өндірілген. Бұл салада бақылау мен жауапкершілікті күшейтудің әлі де маңызды екенін көрсетеді.
Президент Жолдауында да ауқымды құрылыс жобаларын мұқият іріктеу, сенімді мердігерлермен жұмыс істеу және әр кезеңді қатаң бақылау қажеттігі атап өтілді.
Құрылыс – өңірдің болашағына салынған инвестиция
Абай облысы үшін алдағы кезеңде құрылыс саласының маңызы арта түспек. Өйткені жаңа мектеп пен аурухана, спорт кешені мен мәдениет орталығы – тек ғимарат емес, тұрғындардың күнделікті өміріне тікелей әсер ететін әлеуметтік инфрақұрылым.
Әсіресе Семей қаласымен қатар аудандар мен ауылдардағы инфрақұрылымдық қажеттіліктерді ескеру маңызды. Жаңа нысандар елді мекендер арасындағы даму алшақтығын азайтуға, халыққа көрсетілетін қызметтердің қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
«Халықтық құрылыс» бастамасының нәтижесі де осыдан көрінуі тиіс. Яғни бөлінген қаржы нақты қажеттіліктерге бағытталып, басталған жобалар сапалы аяқталып, пайдалануға берілген нысандар тұрғындардың игілігіне қызмет етуі қажет.
Абай облысында қолға алынған жобалар осы міндеттерді жүзеге асырудың маңызды бөлігі болмақ.
