Стамбул – бұл тек дүкендер мен мейрамханалар емес, бұл – адамзат өркениетінің қабаттары. Біздің бүгінгі зерттеуіміз қаланың батыс шекарасындағы ерекше аудандарға арналады. Йедикуле мен Саматья – тек географиялық атаулар емес, бұл – Византия мен Осман дәуірінің синтезі.
Бұл жердің біздің қасиетті Түркістанмен рухани ұқсастығы бар: екі қала да өз бойында көне дәуірдің тынысын сақтаған. Саматьядағы Имрахор мешіті немесе Сурп Кеворк армян шіркеуі сияқты нысандар – сәулет өнерінің ғажайыптары ғана емес, олар – тағдырлар тоғысқан киелі орындар.
Саматьяның гастрономиялық мәдениеті де ерекше зерттеуді қажет етеді. Мұндағы «мейханелер» – бұл жай ғана тамақтану орны емес, бұл – ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан дәстүрлер мекені. Балық бәліші мен нуттан жасалған «топик» закускасының рецепттері ғасырлар бойы өзгермеген.
Ал саяхатымыздың соңғы нүктесі – Балықлы грек госпиталі мен оның ішіндегі Әулие Харалампий шіркеуі. Бұл орын қиын-қыстау кезеңдерде адамдардың үміт отын жаққан рухани қалқаны болған.
Біздің дәстүріміздегі киелі жерлерді құрметтеу салты сияқты, бұл жерде де адамдар аурудан, індеттен қорғауды сұрап келеді. Бұл – Түркия мен Қазақстанның рухани дүниетанымындағы тағы бір ортақ нүкте.
